جمال الدين محمد الخوانساري
مقدمة 84
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
بنمايد وپاى از گليم علم خود فراتر نگذارد تا وسيله ملامت وخسران خود را فرآهم نيارد واگر چه رعايت اهليّت وصلاحيت در مباشرت بهر امرى لازم وواجب است چنانكه عقل هر عاقلى بدان حاكم است ونظامى در مقام ارشاد باين امر عقلي نيكو گفته است : تا نكنى جاى قدم استوار * پاى منه در طلب هيچ كار ليكن رعايت آن در أمور علمي ومخصوصا در علوم ديني لازمتر وواجب تر است پس نبايد با اندك مايه دانش كه كافى براي فهم كلمات طيّبات حضرات معصومين عليهم السلام نباشد بشرح وبيان كلمات ايشان مبادرت كرد خلاصه كلام آنكه : شست وشوئى كن وآنگه بخرابات خرام * تا نگردد ز تو اين دير خراب آلوده بالاتر از اين است رعايت حماى كتاب خدا وحريم قرآن مقدّس ، كافى است در اين باب ملاحظه حال زمخشري وفخر رازي وقاضى بيضاوى وشيخ طوسي وطبرسى وأبو الفتوح رازي وآلاف ألوف أمثال ايشان كه بعد از چه قدر احاطه وچه مايه تضلّع وچه اندازه تبحّر بتفسير قرآن مجيد اقدام نمودهاند وچون امر در اين مورد بسيار واضح است بتطويل در اين موضوع نمىپردازيم وباين مقدار كه اشاره شد طبق گفتار سعدى « در خانه اگر كس است يك حرف بس است » اكتفا مىكنيم . پس ما را زيبنده وشايسته بلكه وظيفة وفريضة است كه پيشينيان بزرگوار خود را پيروى نموده حرمت دين ومذهب را نگاهداريم ودخول در حريم كتاب وسنّت را بازيچه نشماريم وتا مقدّمات اهليّت وصلاحيت آن را بتصديق أهل خبره احراز نكنيم بآن نپردازيم زيرا امر گاهى بر خود شخص مشتبه مىشود وخود را صالح بكارى وواجد مقامي مىپندارد در صورتي كه صلاحيت ندارد چنانكه گفتهاند : ومن البلوى الّتى ليس لها في النّاس كنه * أنّ من يعلم شيئا يدّعى أكثر منه حاصل آنكه چنانكه ملائك طبق بيان خودشان « وما منّا الّا له مقام معلوم »